Kamuoyu Kavramı Hakkında Bilgiler

Kamuoyu Kavramı Hakkında Bilgiler

Kamuoyu kavramının birden fazla tanımı vardır. En kısa tanımıyla kamuoyu, herkesi ilgilendiren konular hakkında halkın kanaati olarak nitelenebilir. Fakat herhangi bir konuda milyarlarca insanın aynı fikre sahip olmasını beklemek yanlıştır. Kamuoyunun amacı konusunda daha geniş bir yargı belirtecek olursak da kendini ifade edebilen ve savunduğu fikir etrafında örgütlenebilen kişilerin toplum açısından ehemmiyetli olan konular hakkındaki fikir ve düşüncelerini diğer insanlara da bildirmek istedikleri şeklinde açıklayabiliriz.

Her şeyin değişip geliştiği gibi kamuoyu da zaman içerisinde birçok aşamadan geçti. Kamuoyunun tarihsel süreç içerisindeki değişimine etki eden pek çok durum oldu. Aydınlanma, Roma ve Antik Yunan dönemlerinde de değişimler yaşandı. Bunun yanı sıra küreselleşme, teknolojinin her geçen gün gelişiyor olması gibi faktörler de kamuoyunu etkiledi. Kimi zaman olumlu bir etki oldu bu, kimi zaman ise olumsuz. Ama kamuoyu hiçbir zaman yok olmadı.

Kamuoyu araştırmaları kısaca tarafsız bir şekilde bilgi toplama işlevi olmaktadır. Tabii bu bilgi toplama hali her zaman için sistematik halde gerçekleştirilir ve bilimsel verilere dayanır. Kamuoyu araştırmalarının en önemli gayesi toplumda ter alan bireylerin belli bir konudaki fikirlerini, inançlarını, beklentilerini ve algılarını netleştirmektir. Bunu gerçekleştirmek için çeşitli veriler toplanır, ardından analiz edilir. Tüm bunların yanı sıra araştırma esnasında yararlı olacağı düşünülen bilgilerin net olarak söylenmiş olması daha güvenilir sonuçların ortaya çıkmasını sağlamak açısından mühim olmaktadır. Dünyada yapılan ilk kamuoyu araştırmaları 1824 senesinde Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Harrisburg Pennsylvanian adlı bir gazetenin yaptığı kamuoyu araştırması ise tarihte bilinen ilk modern kamuoyu araştırmasıdır. Bu araştırmada başkan adayı olan kişilerin oy verip veremeyecekleri netleştirilmeye çalışılmıştır. 20. yüzyılda ise kamuoyu araştırmaları daha fazla kitle açısından bilinmeye başlanmıştır. Bunun temel sebebi ise bireylerin toplumsal mevzulara olan alakasının gittikçe artması etki etmiştir. Bunun yanı sıra herkes daha bilinçli hale gelerek siyasal konulara da büyük bir ilgi duymaya başlamıştır. Böylece kamuoyu araştırmalarının ufku da açılmıştır. Amerika’da 1936 seçim sonuçlarını tahmin etme üzerine yapılmış olan kamuoyu belirleme çalışması kamuoyu araştırmaları konusunda bir devrim sayılabilir.

21. yüzyılda teknolojinin gelişiminin hız kazanmış olması, sosyal düzenin olumlu bir yöne gitmesi ve demokrasinin dünyanın birçok yerine yayılması sonucunda kamuoyu araştırmaları da artış göstermiştir. Kamuoyu araştırmalarının Türkiye’deki geçmişi 1960’lı senelere ancak uzanabiliyor. Ülkemizde kamuoyu araştırmalarına karşı olan ilgi en çok 1980 ve sonrasındaki süreçte artış sağlamıştır. Türkiye’de gerçekleştirilen ilk kamuoyu araştırmaları çoğunlukla yabancı kuruluşlarla alakalı durumlar için yapılmıştır. Fakat ülkemizin en başarılı akademisyenlerinden biri olan ve 2007 senesinde aramızdan ayrılan Mübeccel Kıray’ın yapmış olduğu Ereğli kamuoyu araştırması sahiden devrim niteliğinde bir çalışma olmuştur. 1975 senesinden itibaren daha detaylı kamuoyu araştırmaları gündeme gelmiştir. Bu araştırmaları gerçekleştiren kuruluşlar da eskisinden daha kurumsal bir hal almıştır. Teknoloji gelişmeye devam ettikçe yöntemler de daha bilimsel hale gelmiştir.

Kamuoyu araştırmalarının birçok özelliği vardır. En önemli özelliği ise toplumu ve kişileri alakadar eden konularda ortaya çıkan fikirler ışığında çeşitli araştırmalar yapıyor olmasıdır. Bazı kurumlar bu araştırmaları periyodik bir sistem içerisinde uygular. Bu araştırmalar çerçevesinde plan ve proje üretirler. Araştırmaları mühim bir noktaya getiren durum ise araştırma sonucunun toplumla paylaşılması sonucunda toplumun büyük bir kısmının etkilenecek olmasıyla alakalıdır.

Medya da kamuoyu araştırmalarının bir sonuca ulaşabilmesi adına bir araç olarak sık sık kullanılmaktadır. Çoğu zaman etik ilkeler göz önünde bulundurulmadan birçok kamuoyu araştırması gerçekleştiriliyor. Bu tutumu sergileyen kişilerin yaptığı araştırmalar genel olarak bireyleri manipüle ederek düşüncelerini fark ettirmeden kabul ettirme amacına kadar varıyor.

Seçim kampanyaları yapma zamanı geldiğinde bu araştırmaları ilgi çekici kılan etken seçmenin sonuçlara ne tür bir tepki vereceğiyle yakından alakalıdır. Çünkü kamuoyu araştırmaları her seçmen üzerinde bambaşka bir etki yaratabilir. Seçmenlerin büyük bir kısmı son dakikaya kadar bekler ve kimde kazanma potansiyeli varsa, kim daha dikkat çekici niteliklere sahipse ona ya da onun partisine oyunu verir. Fakat şu durum da unutulmamalıdır: Seçmen kamuoyu araştırması sonucunda alt sıralarda kalmış olan adaya ya da partiye acıma hissiyatıyla yaklaşabilir. Bu durumda bu partiye oy verebilir. Bu etkiye Undegog or Lacklash yani Yenilmişlik ya da Kamçılama adı veriliyor. Ülkemizde de bu durumun örneklerine illa ki rastladık.