İhtiyaçlar Piramidi Nedir? Maslow Teorisi

İhtiyaçlar Piramidi Nedir? Maslow Teorisi

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi diğer bir adı ile Maslow teorisi, ABD’li bir psikolog olan Abraham Maslow tarafından ortaya atılmıştır. İlk etapta bir çalışmada ortaya atılan bu teori, daha sonra geliştirilerek insan psikolojisi teorisi haline getirilmiştir.

Maslow teorisinde belirli kategoriler vardır. Bu kategorilerde de belirli ihtiyaçlar yazılıdır. Bu teoriye göre insanlar, ihtiyaçlarını düşünürken belirli bir sıralama yani hiyerarşi kurarlar. Bu piramitte bulunan alt ihtiyaçlar daha azami ihtiyaçlarken daha üstte yer alan ihtiyaçlar, hazzı arttırıcı ihtiyaçlardır.

Maslow’un İhtiyaçlar Piramidi Detaylı Anlatım

Psikoloji profesörü olan Abraham Maslow, bireyin ihtiyaçlarını 5 bölüme ayırmıştır.

İhtiyaçlar piramidi bölümleri;

  • Fizyolojik,
  • Güvenlik,
  • Ait olma,
  • Saygınlık,
  • Kendini gerçekleştirme

olarak belirlenmiştir. Maslow’un burada yer alan sıralama düzeninde anlatmak istediği şeyler vardır.

Maslow ihtiyaçlar piramidi, bireyin ihtiyaçlarına verdiği düzeyi göstermektedir. Bu piramide göre alt tabakada yer alan ihtiyaçlar karşılanmadıkça üst tabakadaki ihtiyaçlar düşünülmez. Yani, bir birey alt tabakada yer alan ihtiyacını karşılamaya çalışırken otomatik olarak üst tabakadaki ihtiyacını düşünemez. İhtiyaçlar piramidi aşağıdaki gibidir;

Maslow’a göre bir birey, ihtiyaçlar piramidinin hangi katındaysa oradaki ihtiyaçları karşılamaya çalışır. Araştırmalar yaparken kırda yaşayan insanlarla şehirde yaşayan insanlar arasında farklılıklar bulurken bu piramidi göz önüne getirmeliyiz. Çünkü, farklılıklar bu piramitte çok net bir şekilde görünüyor. Dünya üzerinde oluşan sorunlarımız veya ani olarak yaşadığımız değişimler bu piramide göre şekilleniyor da diyebiliriz.

Maslow’un İhtiyaçlar Piramidi Bölümleri Açıklaması

İnsan davranışlarının temelinde ihtiyaçlar olduğunu ve bazı ihtiyaçların daha önemli olduğunu vurgulayan Maslow, insan davranışlarını şekillendiren ihtiyaçları 5 basamağa ayırmıştı. Bu basamakların görselleri yukarıda yer alıyor. Bu başlık altında Maslow ihtiyaçlar piramidininin detaylarına ineceğiz.

1. Fizyolojik İhtiyaçlar

Maslow teorisi içerisinde an aşağı katmanda yer alan fizyolojik ihtiyaçlar, insanın temel ihtiyaçlarıdır. Burada açlık, susuzluk ve cinsellik gibi konular ön plandadır. Bir birey, bu ihtiyaçlarını karşılamadan diğer ihtiyaçlarına yönelmez.

Örnek: Karnı aç olan ve evi olmayan bir kişi sanata yönelemez. Çünkü, ihtiyaçlarını düşünmekten dolayı ilgisini oraya aktaramaz.

2. Güvenlik İhtiyaçları

Bu bölümde ise bireyin güven arzusu ağır basar. Her birey kendini güvende hissetmek ister. Bir üst aşamada bulunan ihtiyaçlar için güvende olmak şarttır.

Örnek: Birey, ailesi veya sevdikleri ile birlikte güvende yaşamak ister. Buna ek olarak sağlam bir ev ve güvenli bir şehir ister. İş seçiminde dahi sigortalı bir iş arar. Bu arayışlar bireyin güven ihtiyacından dolayı kaynaklanır.

3. Sevgi İhtiyacı

İnsanlar sosyal bir varlıktır. İnsan hem sevmek hem de sevilmek ister. Bu doğal istekler için de insanlar kendilerini ait hissedecekleri ortam ararlar. Bu ortama kavuştuktan sonra bir üstteki bölüme yönelebilirler.

Örnek: Sevgiden yoksun olan ve ait olma duygusunu tam anlamı ile yaşayamamış bir birey, sevginin ne demek olduğunu bilmeyecektir ve sosyal varlık olma konusunda problemler yaşayacaktır. Bu yüzden dolayı da bir üst bölüme yönelemeyecektir.

4. Tebrik Edilme Ve Saygı İhtiyacı

Birey, yaptığı işlerden sonra taktir edilmek ister. Aynı zamanda başarıya paralel olarak saygı görmek ister. Burada birey, taktir edildiğini görünce haz alıp tatmin olacaktır. Eğer, bu ihtiyaçlar karşılanmazsa aşağılık kompleksi oluşur.

5. Kendini Gerçekleştirme Çabası

Maslow ihtiyaçlar piramidi bölümleri arasında zirvede yer alan kendini gerçekleştirme, aşağıdaki ihtiyaçları karşıladıktan sonra bilgelikle birlikte ulaşılan bölümdür. Kişinin tatmin olduğu bölüm burasıdır.

Örnek: Bu bölümde insan artık bütün dünyevi ihtiyaçlardan uzaklaşmaya başlar ve felsefi düşüncelere başlar. Bu aşamada bilgelik daha ağır basabilir.