AGİ Mantığı Nedir?

AGİ Mantığı Nedir?

Birçoğumuz AGİ (Asgari geçim indirimi) kavramını duymuşuzdur. Maaş bordrolarına bakıldığında hesaplanan vergiden AGİ tutarı düşülmüş ve maaşımıza olumlu yönde etki ettiğini görmekteyiz. Peki AGİ’nin zihnimizde iyi bir şey olarak yer almasının dışında nasıl hesaplandığı, mantığının ne olduğunu biliyor muyuz?

AGİ Mantığı Nedir?

Basit bir şekilde ifade edecek olursak AGİ bir devlet yardımıdır. “Nasıl yani devlet bize ekstra para mı ödüyor?” şeklinde sorular sorulması muhtemel olduğundan, Cevap, hayır! diyoruz. Peki nedir mantığı?

Ücret, emeğin bir karşılığı olarak elde edilen gelir olarak tanımlanmakta ve gelir vergisi kanununda gelirin unsurlarından biri olarak sayılmıştır. Her bir gelir unsuru gibi ücrette vergiye tabi olacaktır. Gelir vergisi artan oranlı bir vergilendirme sistemi olduğundan aylar itibariyle elde edilen gelir toplamı hangi gelir dilimine dek geliyorsa o dilimde vergilendirilecektir. Yani ücret elde eden kişiler, kazandıkları tutarın bir kısmını vergi olarak ödemek zorundadırlar.

Ücret niteliği itibariyle elde edilmesi daha zahmetli gelir unsurlarından bir tanesidir. İşte devlet bu gelir unsuru için AGİ kavramını devreye sokarak ücret gelirlerindeki vergilendirmeyi hafifletmiş, ücretliyi korumuştur.

AGİ, devletin almaya hak kazandığı verginin bir kısmını almaması ile ücret çalışanlarına verdiği destek olarak ifade edilebilir. Yani AGİ mantığı, devletin vergi almayarak ya da az vergi alarak yaptığı yardımdır.

AGİ Hesaplanırken Dikkate Alınan Faktörler?

Asgari Geçim İndirimi, değişken faktörlere bağlı olarak hesaplanmaktadır. Nedir bu değişken faktörler?

  • Evli olup olmama durumu
  • Evli ise eşin çalışıp çalışmama durumu
  • Bakmakla yükümlü olunan çocuk sayısı

Şimdi bunları tek tek açıklayalım.

  • Kişi bekar ise yalnızca kendisi üzerinden hesaplanacak ve kendisi için %50 olarak,
  • Kişi evli ve eş çalışmıyorsa kendisi için %50 eşi için %10,
  • Bakmakla yükümlü olduğu çocuklar için, ilk 2 çocuk için %7.5, üçüncü çocuk için %10 olarak hesaplanacaktır.

AGİ Nasıl Hesaplanır?

Adı üzerinde Asgari Geçim İndirimi, Asgari ücret baz alınarak hesaplanır. AGİ hesaplanacak yılın asgari ücreti ne kadar ise bir yıllık toplamı bulunur ve bu yukarıda değişkenlik gösteren oranlarla çarpılır. Çıkan sonuç %15 ile çarpılır ve 12’ ye bölünür ve aylık AGİ indirimi bulunur.

Örnek yardımıyla açıklayacak olursak;

Evli ve 3 çocuğu bulunan ve eşi çalışmayan Bay (X)’ in 2020 yılı için AGİ tutarını hesaplayalım.

Öncelikle asgari ücretin 2020 yılı aylık brüt tutarı tespit edilir ve bu tutar 12 ile çarpılır.

Asgari ücretin aylık brüt tutarı 2.943,00 TL x 12 = 35.316,00 TL edecektir.

Sonra evli ve 3 çocuk sahibi Bay(X) in AGİ indirim oranı bulunur.

Kendisi için %50, Eşi için %10, ilk 2 çocuk için %7.5+%7.5, üçüncü çocuk için %10

(50+10+7,5+7,5+10) = %85 edecektir.

Bulduğumuz bu oran Asgari ücretin yıllık brüt tutarı ile çarpılır.

35.316,00 TL x 0,85= 30.018,60 olacaktır. Elde edilen bu tutar 1.gelir vergisi dilimi olan %15 ile çarpılır.

30.018,60 TL x 0,15 = 4.502,79 TL (Yıllık AGİ)

Bu tutar 12 ye bölünür ve aylık AGİ bulunur.

4.502,79/12= 375,23-TL olarak aylık AGİ bulunur. (Rakamlar yuvarlanarak dikkate alınmıştır, küçük farkların olması olağandır.)

Sonuç:

Aylık olarak bulunan 375,23 TL AGİ tutarının anlamı, devlet ücretlinin ödemesi gereken vergiden 375,23 TL kısmını almayarak bu kişiye 375,23 TL kadar yardım yapmış olacaktır.